26 October 2012

Hand, foot and mouth disease

Il-hand-foot-and-mouth disease hi infezzjoni ikkawżata minn virus (coxsackie virus). Din il-marda taqbad l-aktar lit-trabi u tfal żgħar, imma xi kultant tista' taqbad ukoll tfal akbar u adulti.

Il-hand-foot-and-mouth m’għandha xejn x’taqsam mal-mard tal-ilsien u d-dwiefer fl-annimali.

SINTOMI

L-ewwel sintomi jibdew bejn tlett ijiem u ħamest ijiem minn meta tkun ħadt il-virus.

Is-sintomi jinkludu għejja, uġigħ fil-ġriżmejn, sogħla u deni. Jistgħu joħorġu ponot u ulċeri fil-ħalq, fil-griżmejn u fuq l-ilsien. Il-ponot jistgħu jkunu jweġġgħu. Aktar tard jistgħu jidhru ponot madwar il-ħalq, fuq il-wiċċ tal-idejn, il-qiegħ tas-saqgħajn u f'postijiet oħra tal-ġisem. Il-ponot jitilqu weħidhom fi żmien għaxart ijiem.

Mhux kulħadd ikollu dawn is-sintomi kollha u ġieli bilkemm tinduna li t-tifel jew it-tifla ma jifilħux. Iżda ġieli jkunu morda sewwa, imdejqin u miġugħin sew.

KURA

It-tabib jasal għal dijanjosi mill-eżami kliniku u mingħajr il-bżonn ta’ testijiet speċjali.

Bħala kura, agħti lit-tfal paracetamol jew ibuprofen għall-uġigħ u deni, u offrihom jixorbu ilma u ħalib biex ma jixxotawx. Kellem it-tabib jekk it-tifel ma jixrobx, jinxef ħalqu, jkun mitluq ħafna u jgħaddi ftit pipi.

Il-virus jinxtered bl-għatis, is-solgħa u bl-idejn. Għalhekk aħsel idejk (ngħidu aħna wara li tibdel in-nappy) biex ma tieħux l-infezzjoni. Ħalli t-tfal id-dar u tibgħathomx n-nursery jew l-iskola qabel jgħaddilhom biex ma jgħaddux il-marda lill-għalliema u tfal oħra.

Mhux issoltu jkun hemm problemi għat-tarbija waqt it-tqala (ara hawn).

Updated May2017