Dr Joseph Mizzi

Sfortunatament ħafna ġenituri Maltin isaħħnu lit-tarbija wisq aktar milli hemm bżonn, b’saffi fuq saffi ta’ ħwejjeġ, kutri, skufja u mittins. Il-povra tarbija tkun tagħli u mxarrba bl-għaraq. Saħansitra l-kamra li jraqqduha fiha jżommuha magħluqa biex “ma tmurx tieħu xi riħ”. Tħossok se tifga f’dak l-għeluq! Anki jekk joħorġuha barra fil-pram, jżidu saff ieħor ta’ ħwejjeġ u jagħlqu l-pram bil-plastik biex żgur tiġi f’serra ta’ sħana u soffokazzjoni. Meta tkun għadha kemm twieldet, il-midwife tixxotta lit-tarbija, tlibbisha ħwejjeġ komdi u skufja f’rasha, u tingħata f’dirgħajn ommha biex ma tiksaħx. Minn hemm ’il quddiem irridu noqogħdu attenti li t-tarbija ma tisħonx iżżejjed. Mhux minnu li t-tarbija għandha tissaħħan “minħabba l-gass”. Din hi ħrafa. Jekk it-tarbija qed tbati mill-colic, m’għandhiex bżonn id-dwejjaq ta’ sħana żejda! (Xi trabi bil-colic jikkalmaw jekk tfisqihom sewwa, imma l-iskop mhux li jissaħħnu.) It-tarbija tħossha skomda jekk tkun sħuna wisq. Jista’ joħroġilha ...

Meta jibda l-istaġun tal-ful (għal Marzu u April), xi tfal żgħar jiddaħħlu l-isptar minħabba kundizzjoni msejħa favism. L-isem ġej mill-"fava beans" jew "broad beans" – peress li l-ful ma jaqbilx magħhom. Il-favism hi kundizzjoni ġenetika – mhix allerġija għall-ful. Ġeneralment tintiret mill-omm (li tkun carrier) għal uliedha subien. Iċ-ċelloli ħomor tad-demm ikollhom livell baxx tal-enzyme G6PD, u infatti tissejjaħ ukoll G6PD deficiency. Jekk dawn it-tfal jieklu l-ful jew ikel li fih il-ful (bħal kusksu), iċ-ċelloli tad-demm tagħhom jitkissru. Fi żmien qasir isiru pallidi (anemija), u jisfaru (suffejra). Il-pipì tiskura. Jista' wkoll ikollhom nifs mgħaġġel u jintelqu bla saħħa. Meta jiġri hekk ikun hemm bżonn jinġiebu l-isptar, u jekk ikun meħtieġ jingħataw trasfużjoni tad-demm. Wara li tkun ikkonfermata d-dijanjosi b'test tad-demm, minn hemm 'il quddiem ma jkunux jistgħu jieklu ful u ma jkunux jistgħu jieħdu ċerti mediċini. Il-favism mhix kundizzjoni...

It-tfal jixxennqu l-approvazzjoni u t-tifħir tal-ġenituri tagħhom. Bħalma kultant għandhom bżonn minn jikkoreġihom, wisq aktar għandhom bżonn minn jagħmlilhom kuraġġ! Sfortunatament, kultant niskoraġġixxu ’l uliedna bil-kritika u tmaqdir ta’ spiss u esaġerat, waqt li bilkemm infaħħruhom jew nikkomplimentawhom fis-suċċessi tagħhom. Jekk it-tifel iħoss li jagħmel x’jagħmel qatt ma jista’ jikseb l-approvazzjoni tal-ġenituri, ma jibqax jipprova jogħġobhom u jaqta’ qalbu. Hu eħfef nikkritikaw l-aspetti negattivi fl-imġiba u l-karattru, filwaqt li qajla nsemmu l-kwalitajiet tajbin u t-talenti sbieħ. Hu faċli niffokaw fuq il-ħażin u qatt ma ngħidu xejn fuq it-tajjeb. Jekk it-tifel qaleb tazza ħalib fuq il-mejda, inkunu pronti biex inwiddbuh (jekk mhux ukoll ngħajruh kemm hu goff), imma qajla ninnotaw, u wisq anqas infaħħruh, jekk f’xahar sħiħ qatt ma jkun qaleb l-imbierka tazza! Jekk nikkoreġu t-tifla meta tispelli kelma ħażina, m’għandniex infaħħruha għall-għoxrin l-oħra miktuba korrett? Kul...

Il-meninġite hi infezzjoni tar-rita madwar il-moħħ. Mhix marda komuni imma tista' tkun serja ħafna. F'Malta kull sena naraw ftit każijiet ta' meninġite fit-tfal. Din l-infezzjoni tista’ twassal għal konsegwenzi fit-tul (bħal telf ta’ smiegħ, aċċessjonijiet u problemi fl-iżvilupp ) u tista’ wkoll tipperikola l-ħajja. Hemm tlett mikrobi (bacteria) ewlenin li jikkaġunaw l-meninġite fit-tfal: (1) Haemophilus influenzae type b (Hib); (2) pneumococcus u (3) meningococcus. Illum għandna tilqim għalihom kollha. Il-meninġite kkawżata mill-viruses mhix marda serja u m'hemmx tilqim għaliha. IT-TILQIM It-tilqim kontra l-forom kollha ta' bacterial meningitis jingħataw b'xejn f'iskeda nazzjonali tat-tilqim. It-tilqim jista' jingħata fiċ-Ċentru tas-Saħħa jew għand it-tabib privat (il-ġenituri jħallsu biss lit-tabib u ma jħallsux għat-tilqim). L-ismijiet tat-tilqim tal-meninġite huma dawn:    1. Pneumococcus — Synflorix jew Prevenar-20.    2. Meningococcus ACWY — Ni...

The paediatric viva consists of five 4-minute interviews with different examiners. The stations include the following: communication, history, practical, data interpretation, ECG, growth chart, case management, and a video. I trust you will find the following articles helpful as you prepare for the paediatric viva. The most effective way to revise is not only to study the topics but also to practise them actively, ideally with fellow students, taking turns as examiner and candidate, or even with a friend or family member. Speak your answers out loud, listen to yourself, and make sure to time your responses. This will build both your confidence and fluency. Stations History Charts Communication ECG - read ECG in SVT, VT, block and hyperkalaemia; discuss causes and management. Topics Croup Acute Asthma Pulse oximeter Peak flow meter Inhaler and spacer Acute gastroenteritis Breastfeeding Breastfeeding - advantages Formula milk Febrile child Immunisation IV cannula Prolo...

Is-suppożitorju huwa mod konvenjenti kif tagħti l-mediċina lit-tarbija u tfal żgħar. F'Malta nużaw suppożitorji tal-paracetamol, diclofenac u prednisolone. Is-suppożitorji għandhom jinżammu fil-friġġ, speċjalment fis-sajf, biex ma jinħallux. Kif tapplika s-suppożitorju    Dejjem iċċekkja li qed tagħti l-mediċina t-tajba u d-doża korretta! Taqsamx is-suppożitorju ħlief bil-parir tat-tabib. Aħsel idejk. Dawwar is-suppożitorju bejn subgħajk għal xi nofs minuta sakemm tħossu jirtab u joħroġ minnu bħal żejt. Dan iservi ta' lubrikant. M'hemmx għalfejn tidilku bil-vażelina jew barrier cream (peress li dawn inaqqsu l-absorption tal-mediċina).  Biex tapplika s-suppożitorju, qiegħed lit-tarbija fuq is-sodda jew nappy changer la ġenba; ara l-istampa (i).  B'id waħda iftaħ il-ħaddejn tal-warrani biex issib it-toqba, u bl-id l-oħra deffes is-suppożitorju għall-ponta (mhux bil-kontra). Imbottah 'l ġewwa b'sebgħek il-werrej biex is-suppożitorju jinġibed 'l ġewwa. Żo...

Nużaw żewġ mediċini ewlenin, paracetamol u ibuprofen, biex nikkontrollaw l-uġigħ u d-deni fit-tfal. L-informazzjoni f'dan l-artiklu hi maħsuba għall-ġenituri biex jiffamiljarizzaw ruħhom mal-uża tajjeb u safe tagħhom. Regoli ġenerali Uża s-siringa jew il-kuċċarina li tiġi mal-mediċina biex tkejjel il-mistura b’mod preċiż. Taqbiżx id-doża rakkomandata; tagħtihiex aktar ta’ spiss milli suppost. Agħti paracetamol jew ibuprofen jekk huwa verament bżonnjuż. Id-deni huwa r-rispons normali tal-ġisem għall-infezzjoni u għalhekk m’hemmx għalfejn tagħti mediċina sempliċiment biex tniżżel id-deni. Tagħtix paracetamol qabel it-tilqim. Il-paracetamol huwa ġeneralment l-ewwel għażla għat-tfal. Uża paracetamol jew ibuprofen weħidhom, mhux it-tnejn flimkien. Kultant it-tabib jagħtik parir biex talterna bejniethom, jiġifieri li taqleb minn wieħed għall-ieħor, skont skeda partikolari. Il-mediċina tista’ tingħata bħala mistura jew suppożitorji . M’hemmx għażla bejniethom, ħlief għall-prefernza tal-ġ...