31 January 2015

Bronchiolitis

Il-bronchiolitis hi infezzjoni fil-pulmun fit-trabi kkawżata minn viruses, l-aktar komuni RSV (respiratory syncytial virus). Tissejjaħ hekk għax taffettwa l-passaġġi tal-arja l-aktar irqaq (bronchioles). Hi l-aktar komuni fix-xhur tax-Xitwa.

L-ewwel sintomi jkunu bħal riħ komuni (flissjoni u sogħla). Fil-ġranet ta’ wara jkun hemm sintomi oħra: ftit deni, sogħla persistenti u rimettar, u nifs mgħaġġel u batut. It-tarbija ma tkunx tista’ tixrob bħas-soltu.

Ħafna minn dawn it-trabi jgħaddilhom mingħajr ebda kura fuq perjodu ta’ ġimgħa jew tnejn. Xi trabi jkunu aktar batuti u jkollhom bżonn jiddaħħlu l-isptar.

Kellem tabib:
  • It-tarbija qed tbati biex tieħu n-nifs jew in-nifs mgħaġġel.
  • It-tarbija tixrob anqas minn nofs il-ħalib li ssoltu tixrob jew ma tgħaddix pipi għal 8 sigħat. 
  • Deni għoli jew deni persistenti.
  • It-tarbija tidher mdejjqa jew mħeddla. 
  • Tħossok inkwetata aktar fuq it-tarbija jew taħseb li sejra għall-agħar (anke jekk qabel kien ra tabib). 
Ċempel ambulanza (112):
  • It-tarbija qed tiġġieled biex tieħu n-nifs, issir pallida u tixxarrab bil-għaraq. 
  • Ix-xofftejn u l-ilsien jidhru blù.
  • It-tarbija tieqaf tieħu n-nifs fit-tul. 
Kura

Il-mediċini ftit li xejn jgħinu. Il-ġisem ifejjaq lilu nnifsu fuq perjodu ta’ ġimgħa jew tnejn. Ħafna drabi t-tarbija tiġi kkurata d-dar. Ara li tixrob biżżejjed biex ma tixxottax mill-ilma. Jekk tkun tidher mdejjqa jew ikollha d-deni, tista’ tagħti paracetamol. Naddaf l-mniffsejn bi ftit saline sprey.

Dawk li jkun aktar morda jkollhom bżonn jiddaħħlu l-isptar għall-ossiġenu u monitoring. Trabi prematuri, speċjalment fl-ewwel xhur tal-ħajja, u trabi li għandhom problemi fil-qalb jew il-pulmun, għandhom aktar riskju li jkollhom bżonn jidħlu l-isptar.

Prevenzjoni

Il-virus jinxtered mas-sogħla u l-għatis, u jittieħed mill-arja u oġġetti kkontaminati bil-virus. Huwa diffiċli li tipprevjeni din l-infezzjoni. L-iġjene tgħin xi ftit (ħasil tal-idejn u tindif ta’ fejn ikunu t-tfal). Tħallix nies morda imqar bi ftit flissjoni jersqu lejn it-tarbija, u tħallix nies jpejpu fid-dar.