28 June 2017

It-tarbija u l-għawm

  • It-trabi u tfal żgħar jieħdu gost jgħumu. L-għawm iservi ta’ eżerċizzju fiżiku wkoll.
  • Wara l-ħlas l-omm aħjar ma tinżilx tgħum imqar għal sitt ġimgħat. It-tarbija tista’ titniżżel tgħum mill-ewwel ġimgħat tal-ħajja.
  • F’Malta hawn diversi swimming classes għat-trabi u toddlers.
  • Jekk it-tarbija għandha anqas minn sitt xhur, l-ilma jrid ikun msaħħan għal madwar 32 grad.
  • Minn madwar sitt xhur tista’ tniżżel it-tarbija tgħum fil-baħar. Ara li l-baħar ma jkunx kiesaħ. Uża sunblock u life vest.
  • It-tarbija titlef is-sħana tal-ġisem malajr u m’għandhiex titħalla fl-ilma għal ħin twil (minn 10 sa 20 minuta). Jekk it-tarbija tibqa’ tirtgħod, oħroġha mill-ilma, ixxottha u ġeżwirha f’xugaman.
  • Tniżżilx it-tarbija tgħum jekk ma tiflaħx jew bid-deni.
  • Tħallix it-tarbija jew toddler weħidhom ħdejn l-ilma jew fl-ilma (id-dar, pool jew baħar). Is-siġurtà għandha tiġi l-ewwel.
  • Laħlaħ it-tarbija bl-ilma tal-vit (mill-chlorine tal-pool jew mill-melħ tal-ilma baħar) u applika moisturiser, speċjalment jekk it-tarbija għandha ġilda xotta jew eczema.

17 June 2017

Kif nixtieq li wliedi jiftakruni

It-tfal jikbru malajr wisq. L-opportunità tiegħi li nkun missier tajjeb għal uliedi hi llum. Għada jtiru mill-bejta (jew nitlaq jien mid-dinja).

X'memorji rrid li jieħdu magħhom? Jien nixtieq li t-tfal jiftakruni hekk:

Il-pà kien raġel ...
  1. Bieżel. Ħadem biex jiprovdi għall-bżonnijiet tal-familja. Imma ma kienx ikun dejjem ix-xogħol. Kien jaf jillimita l-ħin tax-xogħol biex ikun magħna wkoll.
  2. Ta’ dixxiplina. Imma mhux aħrax. Kien sod meta jwiddibna imma bil-ħlewwa. Meta tana kastig kien ġust, għall-ġid tagħna u fuq kollox għax kien iħobbna.
  3. Inkoraġġanti. Emmen fina u kien jistenna li nagħmlu ħilitna u naħdmu mill-qalb. Anki fil-fallimenti tagħna, kien il-wens u l-kuraġġ biex nerġgħu nqumu fuq saqajna. 
  4. Serju imma qatt 'il bogħod minn ċajta, tbissima, bewsa u tgħannieqa.
  5. Iħobb 'l martu. U kien jesiġi li aħna wkoll nirrispettaw lil ommna.
  6. Preżenti fil-familja. Kien ikun regolarment magħna fuq il-mejda tal-ikel, nistudjaw, nilgħabu, naqraw, il-knisja, noħorġu, inpinġu, nidħku, nsiefru u nitkellmu flimkien.
  7. Jitlob. Waħdu. U jitlob magħna qabel l-ikel, qabel l-irqad u f’ħinijiet oħra. Kien jaqra l-Iskrittura privatament u flimkien magħna.
  8. Jismagħna. Konna nħossuna komdi nitkellmu miegħu, ikun fuq xiex ikun.
  9. Lest jammetti l-fallimenti tiegħu u anki jitlob lilna naħfrulu meta jiżbalja.
  10. Jibża minn Alla. Għix ħajtu bi gratitudni lejn Alla, kien ifittiex l-approvazzjoni u t-tbissima tiegħu; u għalina ħadem u talab biex aktar minn kollox aħna nesperjenzaw l-imħabba t’Alla fi Kristu.
Imma dan kollu għadu ma seħħx. Il-futur jibda llum.

Mulej, agħtini l-kuraġġ ninbidel, iggwidani u saħħaħni biex inwettaq fis-sħiħ is-sejħa ta’ missier! Agħmilni, Missier, riflessjoni tiegħek għat-tfal tiegħi.

7 June 2017

Rakkomandazzjonijiet aġġornati dwar l-ikel għat-tarbija

Dawn ir-rakkomandazzjonijiet ġew ippubblikati mill-European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition (ESPGHAN) fl-2017 (link).

Meta għandu jinbeda l-ikel?
  • L-ikel għandu jinbeda bejn 4 u 6 xhur.
X’ikel għandu jingħata lit-tarbija?
  • Inkludi varjeta sħiħa ta' ikel, b'togħmiet u textures differenti.
  • Il-ħalib tal-baqra jista’ jiżdied mal-ikel f’ammonti żgħar.
  • Ikel allerġeniku (bħal bajd, ħut, u nut protein) għandu jkun parti mid-dieta tat-tarbija.
  • Il-gluten (il-qamħ) għandu jinbeda bejn 4 u 12-il xahar, imma f’ammonti żgħar.
  • Inkludi l-laħam fid-dieta bħala sors ewlieni ta’ ħadid.
  • Iżżidx zokkor jew melħ mal-ikel.
  • Evita meraq tal-frott u xarbiet li fihom iz-zokkor.
Kif għandu jingħata l-ikel?
  • Tibqax toffri ikel mitħun (purè) fit-tul; bejn 8 u 10 xhur ħafna trabi jistgħu jieklu ikel bil-biċċiet.
  • Waqqaf il-flixkun bil-gażaża sa 12-il xahar, u agħti lit-tarbija tixrob minn tazza jew training cup.
  • Waqqaf l-ikla meta t-tarbija turik li xebgħet.
Aktar tagħrif bil-malti dwar l-ikel għat-tarbija (link).

1 June 2017

5 Għażliet Politiċi

  1. Alla ħatar it-tmexxija ċivili għal ġid ta’ kulħadd (Rumani 13:1-7). Aħna fid-dmir nobdu l-liġijiet tal-pajjiż – kemm waqt li qed insuqu u meta nkunu qed inħallsu t-taxxa u l-VAT. Meta niksru l-iċken regolament tat-traffiku fil-fatt inkunu qed noħduha kontra Alla.
  2. Aktar minn hekk, aħna msejħin biex nagħtu ġieħ lill-mexxejja tagħna. Messna nirrispettawhom mhux għax qatt ma jiżbaljaw jew għax ġejjin mill-partit favorit tagħna, imma minħabba s-sejħa tagħhom. Minn fomm in-Nisrani m'għandux joħroġ kliem ta' disprezz, redikolu jew mibgħeda lejn il-politiċi.
  3. Il-politiċi għandhom xogħol importanti u diffiċli biex f’pajjiżna jkollna l-ġustizzja u s-sliem. Huma tad-demm u laħam bħalna, u suġġetti għall-iżball. Mal-awtorità għandhom ħafna tiġrib. Għalhekk aktar mill-kritika, il-politiċi għandhom bżonn it-talb ferventi tagħna lill-Mulej (1 Timotju 2:1-4).
  4. Tajjeb li nieħdu sehem fil-proċess politiku sakemm ma noffendu lil ħadd, u bla ma nagħtuh importanza żejda. Huwa privileġġ nivvotaw lil dawk il-politiċi li naħsbu li jistgħu jagħtu l-aħjar servizz għall-poplu.
  5. Noqgħodu attenti li ma ninġarrux mill-kurrent materjalista li qed ikaxkar lil pajjiżna. L-aktar li tista’ tagħmel il-politika huwa li żżid il-ġid u l-ġustizzja – u dan hu tajjeb! Imma hemm valuri ogħla minn hekk. Tajjeb naħdmu għall-ħobżna ta’ kuljum, imma l-bniedem mhux bil-ħobż biss jgħix. L-Imgħallem qalilna nfittxu l-ewwel is-Saltna t'Alla u l-ġustizzja tiegħu.

17 May 2017

Irtir: Il-Vokazzjoni tal-Kristjan

Tlett taħditiet dwar il-vokazzjoni t'Alla għal Kristjan fid-dar, fil-knisja u fuq ix-xogħol. Ingħataw waqt irtir li sar f'April 2017, l-Inspire, M'Skala.

Nistiednek tismagħhom u jalla jgħinuk tifhem u twettaq aħjar s-sejħa t'Alla.

8 April 2017

Inwegħdek li nibqa' nħobbok

Iż-żwieġ hu għotja mill-isbaħ t'Alla lill-bniedem. Iż-żwieġ waqqfu Alla sa mill-bidu tal-ħolqien (Ġenesi 2:18-25); huwa Alla li jgħaqqad il-koppja flimkien (Mark 10:9).

Ladarba mhux invenzzjoni umana, aħna messna nfittxu li nifhmu u nwettqu ż-żwieġ skont it-tagħlim tal-Kelma t’Alla, u mhux fuq l-opinjoni u l-ideat tagħna jew tas-soċjetà madwarna.

Il-patt taż-żwieġ hu mahsub biex ir-raġel u l-mara jsibu l-milja tagħhom f’xulxin f’relazzjoni ta’ mħabba. Dwar ir-ragel, Alla qal li mhux sew li jkun wahdu. Ir-raġel isib il-milja fil-mara, u l-mara fir-raġel.

Ir-rabta bejn ir-raġel u l-mara hi hekk intima li l-Iskrittura tiddiskriviha hekk: “ir-raġel iħalli lil missieru u lil ommu u jingħaqad ma’ martu; u isiru laham wieħed” (Ġenesi 2:24). L-għaqda taż-żwieġ hi aktar qrib mir-rabta tad-demm bejn l-ulied u l-ġenituri. Ir-raġel ‘jingħaqad’ jew ‘jinkolla’ ma’ martu; it-tnejn isiru laħam ‘wieħed’.

Għaliex mela ħafna żwiġijiet, anke bejn l-Insara, qed ifallu? Iż-żwieġ qiegħed fi kriżi għax qed naħsdu dak li qed niżirgħu. Aħseb fuq koppja li:
  • ma jagħrfux il-qdusija taż-żwieġ
  • ma jitolbux flimkien
  • m’humiex ubbidjenti għall-Kelma t’Alla
  • ma jagħtux iż-żwieġ il-prijorità fuq kull relazzjoni oħra (inkluż it-tfal u l-familjari tagħhom), il-karriera u passatemp.
  • ma tgħallmux jitkellmu flimkien, jidħku u jibku flimkien, jieħdu paċenzja b'xulxin u jaħfru lil xulxin.
  • jfittxu l-interessi personal qabel l-interess ta' xulxin
... f’kelma waħda, aħseb fuq koppja li barrew ‘l Alla mill-familja tagħhom. Dawn m’għandhom xejn x’iżommhom magħqudin flimkien. Dar mibnija fuq ir-ramel tiġġarraf.

Biss jekk jafdaw f’Alla u jfittxu l-għajnuna tiegħu, il-miżżewġin isibu lill-Mulej fosthom bil-barka, il-ferħ u l-imħabba tiegħu.