22 December 2017

Deheb, Inċens u Mirra

Ġew mill-bogħod, staqsew dwaru, u fittxewh sakemm sabuh. Daħlu fid-dar u raw it-tarbija m’ommu Marija. Il-maġi nxteħtu fl-art u tawh qima. Lil Ġesù tawh tlett għotjiet: deheb, inċens u mirra.

Tlett rigali li jixirqulu.

Id-deheb hu metall prezzjuż u jissimboliżża l-għana rjali (1 Samwel 12:30). L-inċens kien jintuża fit-Tempju għall-qima t’Alla (Luqa 1:7-8). U l-mirra kienet tintuża biex jidilku l-ġisem mejjet qabel id-difna (Ġwanni 19:39).

Illum ukoll, jekk għarafna min hu Ġesù, nistgħu noffrulu tlett rigali. Noffrulu d-deheb għax huwa s-Sultan tas-slaten, nagħtuh ubbidjenza mill-qalb. Noffrulu l-inċens għax hu tassew Alla, nagħtuh qima għarkopptejna. Noffrulu l-mirra għax Ġesù bata u miet għall-fidwa tagħna, nagħtuh gratitudni bil-ferħ.

Deheb, Inċens U Mirra

Id-deheb, Sid, noffrilek
Għax tiegħek kien l-għan
Li ġejt hawn fuq artna
Biex taħkem, Sultan.

Inċens jien noffrilek,
Lill-Iben Divin,
Int ħlaqtni w tgħajjixni,
Int Alla ħanin.

Il-mirra wkoll sehemek,
Salib it-tbatija,
Għax dan int għamiltu
B’imħabba għalija.

Deheb, inċens u mirra –
Qadi w qima nagħtik;
Għall-fidwa fik nafda
Biex nibqa ngawdik.

3 December 2017

Irtir: Ir-Riforma - Wirt Glorjuż għal kull Kristjan

Tlett taħditiet, mogħtija waqt irtir li sar fl-4 ta' Novembru  2017, l-Inspire, Marsaskala, fl-okkażjoni tal-500 anniversarju mill-bidu tar-Riforma Protestanta.

Nistiednek tismagħhom. Jalla jkebbsu f'qalbek rispett akbar lejn l-Iskrittura, gratitudni lejn Alla għall-wirt li rċivejna, u impenn riżolut biex tgħix u tiddefendi l-Evanġelju tal-grazzja.

20 November 2017

Breakfast għat-tarbija

X'nista' nagħti lit-tarbija tiekol għall-breakfast?

L-ewwel insemmu x'inhu l-aħjar li tevita. F'kelma waħda, evita cereals kummerċjali li huma ħelwin u fihom ħafna zokkor.

L-Għaqda Dinjija tas-Saħħa tirrakkomanda limitu ta' zokkor sa 10% tal-enerġija fl-ikel. Dan ifisser li l-parti l-kbira tas-cereals tat-trabi li nsibu Malta fihom wisq aktar zokkor milli rakkomandat.

Biex nieħdu eżempju, Cerelac Mixed Fruit and Milk fih 35g zokkor f'kull 100g: terz tal-prodott huwa zokkor. 33% tal-enerġija ġejja miz-zokkor, aktar minn tlett darbiet aktar milli rakkomandat mill-Għaqda Dinjija tas-Saħħa. (Il-kalkolazzjoni tihder isfel nett.)

Mela x'se nagħti lit-tarbija għal-breakfast?

Jien nissuġġerixxi li meta tkun drat tiekol il-ħaxix għal ħabta ta' nofsinhar, ibda il-frott, bħal tuffieħa, lanġasa u banana, għall-breakfast. Tista' wkoll tħallat frott flimkien, u titfa' ftit spices bħal cinnamon jew ftit meraq tal-larinġ fuq il-frott.

Meta tibda ċ-ċereali għall-breakfast, għażel wieħed li fih anqas minn 10g ta' zokkor ('sugars' fin-nutritional information) għal kull 100g tal-prodott. L-oats huma għażla tajba. Ipprepara oats porridge billi ssajjar ftit oats mal-ħalib (tista' tuża l-ħalib li ssoltu tagħti lit-tarbija jew ħalib pasturizzat). Inkludi ftit frott miegħu (bħal berries, pruna, banana jew lanġasa).

Eventwalment it-tarbija tkun kapaċi tieħu 'weetabix' jew 'oatibix' bil-ħalib pasturizzat.

Meta t-tarbija tkun kapaċi tiekol ikel bil-biċċiet, tkun tista' tinkludi ikel ieħor għall-breakfast, per eżempju,
  • toast bil-peanut butter
  • scrambled egg jew froġa u toast
  • toast u baked beans
  • yogurt (plain) u biċċiet tal-frott
* * * 

Kemm fih zokkor Cerelac Mixed Fruit and Milk
  • Kull 100 g tal-prodott fih 424 kalorija
  • Kull 100 g tal-prodott fih 35 g zokkor.
  • Kull gramma zokkor fiha 4 kalorija.
  • Allura l-enerġija miz-zokkor hija 35 x 4 = 140 kalorija
  • Mela l-persentaġġ ta' kalorija miz-zokkor huwa 140/424 x 100 = 33%

31 July 2017

It-tilqima tal-meningococcus B

Din l-informazzjoni hi maħsuba biex tgħin il-ġenituri jieħdu deċiżjoni informata dwar it-tilqima kontra l-meningococcus B. Dejjem kellem lit-tabib tat-tfal tiegħek biex tieħu parir professjonali.
  • Jien nirrakkomanda li t-trabi u t-tfal ta’ kull età jingħataw it-tilqima tal-meningococcus B. Dan għaliex il-meningococcus B huwa l-aktar mikrobu komuni li jikkawża l-meninġite u septicaemia, mard li jista’ jwassal għall-konsegwenzi serji u anki għall-mewt.
  • Bħalissa f’Malta m’hawnx aktar każijiet ta’ meninġite mis-soltu. Kull sena jkollna numru żgħir ta’ każijiet ta’ meninġite fit-tfal; ħafna minnhom jmorru tajjeb għalkemm sfortunatmanet kultant le.
  • F’Malta hawn żewġ tilqimiet li jipproteġu kontra l-meningococcus B. (a) Il-Bexsero (GSK) tiswa €165 kull tilqima, u tista’ tingħata minn xahrejn 'il fuq. (b) It-Trumenba (Pfizer) tiswa €108, u tista’ tingħata lit-tfal minn 10 snin 'il fuq.
  • M’hemmx indikazzjoni li t-tilqima tal-meningococcus B se tingħata b’xejn mill-gvern.
  • Il-ġenituri jiddeċiedu jekk jagħtux u meta jagħtu t-tilqima tal-meningococcus B lil uliedhom. Il-protezzjoni tibda meta tingħata t-tilqima u għalhekk l-aħjar tinbeda kmieni.
  • Il-Bexsero tingħata f’darbtejn b’intervall ta’ xahrejn bejn l-ewwel u t-tieni doża. It-trabi jkollhom bżonn booster fit-tieni sena. It-Trumenba tingħata f’darbtejn b’intervall ta’ sitt xhur bejn l-ewwel u t-tieni doża. 
  • Is-side-effects jinkludu deni, uġigħ u nefħa fejn tingħata t-tilqima. It-tabib jista' jgħidlek tagħti paracetamol lit-tarbija wara li tieħu t-tilqima biex tilqa’ għad-deni; minn sena 'il fuq agħti paracetamol jew ibuprofen jekk ikun hemm xi sintomi.
  • Diversi mikrobi oħra jistgħu jikkawżaw il-meninġite (il-pneumococcus u forom differenti tal-meningococcus). Ara li t-tfal tiegħek huma mlaqqmin kontra l-pneumococcus (Prevenar jew Synflorix), u kontra l-meningococcus C (NeisVac-C, Nimenrix jew Menjugate għat-tarbija), u kontra l-meningococcus A, C, W u Y (Nimenrix fi tfal minn sena 'il fuq, jew Menveo fi tfal minn sentejn 'il fuq). 
  • It-tilqim inaqqas ħafna, imma ma jeliminax għal kollox, ir-riskju ta’ meninġite. Anki meta t-tfal ikunu ħadu t-tilqim kollu, il-ġenituri għandhom ifittxu għajnuna medika urġenti jekk ikunu morda serjament. Għal aktar tagħrif, ara dan l-artiklu – link.
Aktar informazzjoni fuq il-Bexsero - link.

Updated: Novembru 2017.

28 June 2017

It-tarbija u l-għawm

  • It-trabi u tfal żgħar jieħdu gost jgħumu. L-għawm iservi ta’ eżerċizzju fiżiku wkoll.
  • Wara l-ħlas l-omm aħjar ma tinżilx tgħum imqar għal sitt ġimgħat. It-tarbija tista’ titniżżel tgħum mill-ewwel ġimgħat tal-ħajja.
  • F’Malta hawn diversi swimming classes għat-trabi u toddlers.
  • Jekk it-tarbija għandha anqas minn sitt xhur, l-ilma jrid ikun msaħħan għal madwar 32 grad.
  • Tista' tniżżel it-tarbija tgħum fil-baħar sakemm il-baħar ma jkunx kiesaħ u jkun nadif. Uża sunblock u life vest.
  • It-tarbija titlef is-sħana tal-ġisem malajr u m’għandhiex titħalla fl-ilma għal ħin twil (minn 10 sa 20 minuta). Jekk it-tarbija tibqa’ tirtgħod, oħroġha mill-ilma, ixxottha u ġeżwirha f’xugaman.
  • Tniżżilx it-tarbija tgħum jekk ma tiflaħx jew bid-deni.
  • Tħallix it-tarbija jew toddler weħidhom ħdejn l-ilma jew fl-ilma (id-dar, pool jew baħar). Is-siġurtà għandha tiġi l-ewwel.
  • Laħlaħ it-tarbija bl-ilma tal-vit (mill-chlorine tal-pool jew mill-melħ tal-ilma baħar) u applika moisturiser, speċjalment jekk it-tarbija għandha ġilda xotta jew jekk tbati mill-eczema.