Dr Joseph Mizzi

Il-cot death tfisser il-mewt għall-għarrieda ta’ tarbija fl-irqad. Tista’ tiġri fl-ewwel xhur tal-ħajja. Fortunatament il-cot death hi rari ħafna. Illum nafu x’nistgħu nagħmlu biex nipproteġu t-tarbija waqt l-irqad. Kif Tipproteġi t-Tarbija Dejjem raqqad it-tarbija fuq daharha; traqqadhiex fuq il-ġenb jew fuq iż-żaqq. Jekk tħalli t-tarbija man-nanniet jew carer, għidilhom ċar biex iraqqduha fuq daharha. Meta t-tarbija tkun mqajjma, ara li tagħmel ħin tilgħab fuq żaqqha (dan jgħin fl-iżvilupp tal-muskoli tal-għonq u l-ispallejn, u biex r-ras ma tiġix ċatta). (Ara: Tummy time ). It-tarbija għandha torqod fl-istess kamra mal-ġenituri. Tista’ tredda' jew tisqi t-tarbija fis-sodda tal-ġenituri, imma wara li tkun xorbot l-aħjar tqegħidha lura fil-cot tagħha. Torqodx fuq is-sufan jew putruna bit-tarbija f’dirgħajk. Uża saqqu sod mgħotti b’liżar; tpoġġix ħwejjeġ rotob taħt it-tarbija. Ħalli r-ras mikxufa, tużax imħadda, u tħallix soft-toys, biċċiet jew ħwejjeġ oħra fil-cot. Ara li...

Xi trabi jitwieldu bil-kanal tad-dmugħ magħluq. Din il-kundizzjoni tissejjaħ congenital nasolacrimal duct obstruction . Għaldaqstant id-dmugħ ma jkunx jista’ jgħaddi mill-kanal għal ġol-imnieħer. Għalhekk dik l-għajn tkun dejjem iddemma’. Barra minn hekk, l-istess għajn tkun twaħħal u tħammeġ ta’ spiss. Ġeneralment għajn waħda biss tkun affettwata, imma ġieli jkunu t-tnejn ukoll. Ħafna drabi l-problema tissolva weħidha qabel it-tarbija tagħlaq sena. X'tista' tagħmel Naddaf l-għajn b’mod ġentili, minn ġewwa għal barra, b’tajjara mxarrba bl-ilma fietel kull x’ħin ikun hemm bżonn. Agħmel messaġġi biex tiftaħ il-kanal tad-dmugħ. Aħsel idejk. Uża seba' biex tagħfas fuq ir-rokna ta’ ġewwa tal-għajn, eżatt ħdejn l-imnieħer. Agħfas bil-mod 'l isfel mal-ġenb tal-imnieħer. It-tabib ikun jista’ jurik fil-prattika x’għandek tagħmel. Kellem it-tabib L-għajnejn jiħmaru u jintefħu ħafna. L-ħmieġ isir isfar jew aħdar u persistenti. It-tarbija tidher ma tiflaħx jew ikollha d-deni. Ikkon...

Sintomi Is-sintomi tal-influwenza jinkludu: Deni għoli u li jitla' f'daqqa, u tkexkix ta’ bard. Uġigħ ta’ ras u uġigħat fil-ġisem. Telqa u ħedla kbira. Sogħla xotta u uġigħ fil-griżmejn. Nuqqas ta’ aptit, dardir, rimettar, u uġigħ ta’ żaqq. It-tfal morda bl-influwenza jħossuhom l-agħar fl-ewwel jumejn jew tlieta.  Tixrid Il-marda hi l-aktar komuni fix-xitwa. L-influwenza tinxtered faċilment, l-aktar meta t-tfal ikunu flimkien f’post magħluq (bħal fil-klassi tal-iskola jew xi party). Tinxtered permezz ta’ qtajriet fl-arja mis-sogħla u l-għatis, u b’kuntatt dirett mal-bżieq mill-idejn jew oġġetti kkontaminati. It-tfal ixerrdu l-virus minn ġurnata qabel jimirdu sa ġimgha wara. Prevenzjoni L-aktar mod effettiv biex tipprevjeni l-influwenza huwa permezz tat-tilqima li tingħata kull sena f'Novembru u Diċembru. It-tilqima hi safe u s-side effects ħfief (ftit uġigħ fejn tingħata t-tilqima u ftit ħedla, u rari ftit deni), li jgħaddu f'ġurnata jew tnejn.  It-ti...

  Trabi Peress li t-tarbija għandha riskju akbar ta’ infezzjonijiet, l-aħjar li ma ssifrux għall-btala qabel tkun ħadet l-ewwel tilqim, jiġifieri sakemm ikollha 4 xhur. Mhux biss, jekk tarbija timrad ta' età żgħira jkollha ċans akbar tiddaħħal l-isptar għall-kura. Tilqim Speċjali Jekk se ssifru barra mill-Ewropa tal-Punent jista’ jkollkom bżonn tilqim speċjali (bħal typhoid, hepatitis u yellow fever) jew mediċina għall-privenzzjoni tal-malarja. Aħseb minn xhur qabel u staqsi fiċ-Ċentru tas-Saħħa tal-Furjana (21243314). Nursery School Xi ġenituri ma jibgħatux lit-tfal żgħar in-nursery minn xi ġimgħa qabel il-btala biex ma jimirdux. Idea tajba. It-Titjira It-tfal jista' jħossu xi wġigħ f'widnejnhom minħabba bidla fil-pressjoni tal-arja, l-aktar matul it-tlugħ u l-inżul tal-ajruplan. Redda’ lit-tarbija, agħtiha tixrob jew gażaża. Jekk it-tarbija tkun rieqda tqajjimhiex. Tfal akbar jistgħu isoffu ħelwa jew jomgħodu chewing gum. Ħudu magħkom xi snacks, toy favorit u cr...

Inħeġġeġ lill-ġenituri jagħtu 'l uliedhom it-tilqima tal-influwenza. It-tilqima hi safe u tħarishom milli jimirdu bl- influwenza matul din ix-xitwa. It-tfal kollha minn 6 xhur 'il fuq huma eliġibbli. It-tilqima tingħata bħala injezzjoni; din is-sena it-tilqima f'forma ta' sprej mhix disponibbli. Tfal sa 8 snin, jekk ikunu se jieħdu t-tilqima l-ewwel darba, jingħataw żewġ dożi, b'intervall ta' 4 ġimgħat jew aktar bejn l-ewwel u t-tieni doża. Altrimenti tingħata f'darba. Is-side effects huma ħfief: ftit uġigħ fejn tingħata t-tilqima, deni u għejja. Is-side effects idumu għal ġuranta jew tnejn. Il-paracetamol itaffi l-uġigħ u d-deni. It-tilqima tingħata b'xejn f'xi Ċentri tas-Saħħa. Ħu miegħek il-ktejjeb Child's Record Book u l-karta tal-identità tal-ġenitur. Walk-in clinic — m'hemmx bżonn appuntament. Altrimenti, iċċekkja mat-tabib tat-tfal tiegħek jekk tistax tagħtiha għandu/ha. Fil-Qosor: Min  — It-tfal kollha minn 6 xhur 'il fuq. Ħin...

Is-sogħla konvulsiva (whooping cough) hi infezzjoni respiratorja kkaġunata minn mikrobu, Bortadetella pertussis. Tibda bħala riħ komuni, bi flissjoni, ftit deni u ftit sogħla. Wara ġimgħa jew tnejn jibdew xrieraq qawwija u fit-tul tas-sogħla, li jħallu lill-pazjent bla nifs u bla saħħa. Jista’ wkoll jirremetti. Fi tmiem ix-xerqa, il-pazjent jagħmel ħoss man-nifs il-ġewwa. (Dan il-ħoss jissejjaħ ‘whoop’ u għalhekk bl-Inġliz din l-infezzjoni tissejjaħ whooping cough). Dawn l-attakki ta’ sogħla vjolenti jdumu madwar 8 gimgħat. Fil-gimgħat ta’ wara s-sogħla tibda tonqos sakemm tgħaddi għal kollox. Kultant is-sogħla konvulsiva terġa’ tibda meta jaqbdek riħ. Is-sintomi ma jkunux daqshekk qawwija f’adoloxxenti u adulti li qabel kienu mlaqqmin. Is-sogħla tista’ tkun l-unika sintomu. It-trabi żgħar jista’ ma jkollhomx wisq sogħla, imma minflok jieqfu jieħdu n-nifs (apnoea). Jista’ wkoll ikollhom komplikazzjonijiet oħra bħal infezzjonijiet fil-widnejn jew pulmun, u aċċessjonijiet. Is-sogħla konv...

L-ewwel snien joħorġu meta t-tarbija jkollha madwar sitt xhur. L-età taf tvarja minn 3 xhur sa sena jew aktar. Is-soltu jitilgħu iż-żewġ sinniet ta’ quddiem t’isfel, imbagħad l-erba’ sinniet ta’ quddiem ta’ fuq. Sa sentejn jew tlieta jkunu ħarġu s-snien, in-nejbiet u d-dras kollha, għoxrin b’kollox. It-Teething Minn madwar xahrejn 'il quddiem it-tarbija tibda ddaħħal idejha f'ħalqha. Dan hu pass ieħor fl-iżvilupp normali tat-tarbija u ma jfissirx li hemm bżonn xi kura speċjali. Waqt it-teething, it-tarbija tliegħeb u iddaħħal idejha u oġġetti oħra f’ħalqha biex tgiddem fihom. Tista’ wkoll tmiss u tħokk widintha. It-tarbija taf tkun mdejqa, miġugħa u tibki aktar mis-soltu. L-aptit jista’ jonqos; l-irqad ukoll jista’ jkun imfixkel. Is-snien ma jtellgħux deni għoli; għalhekk jekk it-tarbija jkollha d-deni, jew tkun tidher marida, kellem tabib. Tassumix li d-deni ġej mis-snien għax it-tarbija jaf ikollha xi infezzjoni serja. Il-ġenituri jistgħu jgħinu lit-tarbija b’diversi modi...